Moeite met concentreren, snel afgeleid raken, prikkelgevoeligheid of innerlijke onrust: dit soort aandacht- en gedragskenmerken worden vaak gekoppeld aan ADD of ADHD. Bij Levvel kijken we breder. We onderzoeken altijd hoe deze kenmerken ontstaan in het samenspel tussen aanleg, omgeving en ontwikkelingsfase. Je leest op deze pagina welke factoren een rol spelen en wat helpt in de ondersteuning van kinderen en jongeren.
Ben je benieuwd naar de hulp die Levvel biedt bij ADD en ADHD?
De DSM-5 onderscheidt drie presentaties van ADHD:
De overwegend onoplettende presentatie (ADHD-I) wordt in de praktijk vaak ‘ADD’ genoemd. Dit is geen aparte diagnose, maar een informele term die verwijst naar dezelfde onderliggende kenmerken van aandachtstekort, zonder hyperactiviteit.
Kinderen en jongeren met vooral onoplettendheidskenmerken kunnen:
Deze kenmerken vallen soms minder op dan gedragsproblemen door hyperactiviteit of impulsiviteit, waardoor ondersteuning later gestart wordt. Daarom kijken we altijd zorgvuldig naar het geheel aan gedrags- en omgevingsfactoren.
Blijf op de hoogte met persoonlijke alerts over dit onderwerp
Aandachtsproblemen staan nooit los van de context. Een veilige, stabiele omgeving helpt kinderen reguleren en zich concentreren. Wanneer die veiligheid ontbreekt, kan een kind voortdurend ‘aan staan’: een onbewuste zoektocht naar geruststelling. Dit mechanisme verstoort de aandacht en kan ADD- of ADHD-achtig gedrag versterken. Ook maatschappelijke druk, armoede of hoge prestatiedruk kunnen daarbij een rol spelen.
ADHD is dan ook geen ziekte of hersenstoornis, maar een beschrijving van gedrag. Gedrag dat ontstaat vanuit een combinatie van biologische aanleg en omgevingsinvloeden. In een interview met stichting NIVOZ geeft GZ-psycholoog en onderzoeker Tycho Dekkers van Levvel meer uitleg over het complexe samenspel tussen aanleg en omgeving: gezin, school, sociale relaties en maatschappelijke omstandigheden.
Binnen Levvel richten we ons daarom op:
Onderzoek en praktijk laten zien dat aandacht- en gedragsproblemen samenhangen met hoe een kind omgaat met activiteiten die energie kosten (zoals school, sociale interacties en taken) en momenten die helpen herstellen (zoals rust, voorspelbaarheid en pauzes). Daarom richten wij ons bij Levvel op een goede samenwerking met ouders en school, stimuleren van een gezonde balans tussen inspanning en herstel en een stapsgewijze aanpak.
Onderzoek van psycholoog Marjolein Luman laat zien dat het belonen van positief gedrag, met gerichte en concrete complimenten, de meest effectieve aanpak is bij milde tot matige ADD/ADHD-problematiek. Negatief gedrag zoveel mogelijk negeren versterkt het effect.
Voor jongeren met ADD is dit extra ondersteunend: het helpt hen hun aandacht te richten en vergroot het zelfvertrouwen.
Ouders herkennen bij ADD en ADHD vaak de vermoeidheid door overprikkeling bij hun kind: ze krijgen op een dag teveel prikkels, verwachtingen en taken te verwerken, of juist te weinig momenten om tot rust te komen.
Kinderpsychiater Hilgo Bruining gebruikte de term Donutpsychiatrie om te laten zien dat kinderen het beste kunnen groeien als er een balans is tussen inspanning en herstel. Het idee is dat kinderen zowel activiteiten nodig hebben die energie kosten (zoals school of sport) als momenten om bij te komen en rust te vinden (zoals pauzes en voorspelbare routines). De ‘sweet spot’ van de donut zit precies in het midden: genoeg uitdagingen om te leren en te oefenen, maar ook genoeg rust om te herstellen.
Voor kinderen en jongeren met ADD of ADHD betekent dit:
Soms is medicatie nodig, maar lang niet altijd. De richtlijnen adviseren daarom een stapsgewijze aanpak:
Feit is dat het gebruik van ADHD-medicatie sterk toeneemt. In de afgelopen 17 jaar is het aantal gebruikers verviervoudigd, vooral bij volwassenen en vrouwen. Dit roept vragen op: worden klachten eindelijk beter herkend, of is medicatie soms een te makkelijke oplossing? GZ-psycholoog en ADHD-onderzoeker Tycho Dekkers bespreekt dit in deze podcast van NPO Radio 1, waarin hij ingaat op de groeiende diagnose, de misverstanden over ADHD en de mogelijke nadelen van medicatie.
Levvel speelt een grote rol in de zorg en de ontwikkeling van kennis rondom AD(H)D, zeker bij complexe problematiek. De TOPGGz-afdeling Complexe gedragsstoornissen en Forensische jeugdpsychiatrie is gespecialiseerd in de diagnostiek en behandeling van ADHD, ODD, CD en (dreigende) forensische problematiek.
Als TOPGGz-afdeling dragen we bij aan innovatie en wetenschappelijk onderzoek om behandelingen continu te verbeteren. Meer lezen over alle lopende onderzoeken en ontwikkelingen?
Wil je meer weten over onze visie op ADD en ADHD? Of zoek je als hulpverlener advies bij een complexe casus? Het expertisecentrum van Levvel is er om mee te denken als dat helpend is.
Meer over het expertisecentrum
Op de hoogte blijven van nieuws en ontwikkelingen van Levvel? Schrijf je in voor onze nieuwsbrief!
