Overgang naar volwassenheid

Naar thema overzicht

Volwassen worden, bij veel jongeren gaat dat geleidelijk en vanzelf. En met steun van ouders, familie en vrienden. Maar een deel van de jongeren die opgroeien met jeugdhulp, groeien op in kwetsbare omstandigheden. En moet het zonder steunend vangnet doen. Hoe begeleid je hen in het ontwikkelen van verantwoordelijkheid en zelfredzaamheid richting volwassenheid? Onder meer door te werken aan een stevige basis. In dit thema lees je er alles over. 

Zelfstandigheid volwassenheid

Benieuwd naar de hulp die Levvel biedt bij de overgang naar volwassenheid?    

Opgroeien gaat met vallen en opstaan. Zeker voor jongeren in de overgangsfase naar volwassenheid (16-27 jaar). Voor meer dan 3.000 jongeren per jaar in Nederland is 18 jaar worden vooral stressvol. Zij groeien op in een pleeggezin, gezinshuis of groep, vaak met een belaste voorgeschiedenis. En precies op dat kwetsbare moment stopt de jeugdhulp.  

In tegenstelling tot de meeste jongeren hebben zij zelden een sociaal, emotioneel of financieel vangnet. Onderzoek laat zien dat deze jongeren zonder passende hulp na hun 18e vaker ernstige problemen ontwikkelen en de aansluiting met de samenleving missen. Zo heeft 60% van de dak- en thuisloze jongeren een jeugdhulpverleden. 

Wat jongeren nodig hebben zou leidend moeten zijn, niet hun leeftijd. Uit de praktijk van Levvel blijkt dat 40% van de jongeren in kleinschalige woonvormen uitstroomt naar huis/netwerk met weinig hulp. 60% heeft echter langduriger ondersteuning nodig. In begeleid zelfstandig wonen stroomt 90% uit met weinig hulp. We zien dus dat een tussenstap naar zelfstandigheid werkt. Jeugdhulp moet pas stoppen als de jongeren er écht klaar voor zijn. 

Toekomstgericht werken 

Om jongeren vanaf 16 jaar beter voor te bereiden en te begeleiden bij de overgang naar volwassenheid ontwikkelde we bij Levvel de werkwijze Toekomstgericht werken. Dit sluit aan bij de landelijke richtlijn Toekomstgericht werken, mede ontwikkeld door Levvel. Centraal staat het doorlopend in gesprek blijven over het perspectief na jeugdhulpen het samen uitwerken van een toekomstplan dat écht van de jongere zelf is, met regie bij de jongere.  

Meer over Toekomstgericht werken 

Big 5 jeugd 

De overgang naar volwassenheid is een cruciale fase in het leven van jongeren. Met de Big5-aanpak helpt Levvel jongeren vanaf 16 jaar stap voor stap hun leven op orde te krijgen op vijf belangrijke domeinen: support, wonen, school & werk, inkomen en welzijn. Zo bouwen ze aan een stabiele basis voor zelfstandigheid. Onze visie is dat jeugdhulp pas stopt als die basis staat of de jongere goed geland is bij de volgende zorgaanbieder. Om zo te voorkomen dat jongeren tussen wal en schip vallen.  

Meer over Big 5 jeugd 

Onze visie: een structurele aanpak  

Jongeren die opgroeien in een pleeggezin of andere gezinsvormen vallen nu al tot 21 jaar onder de Jeugdwet. Voor jongeren in andere hulpvormen stopt die wet bij 18 jaar. Samen met ketenpartners uit jeugd- en volwassenenzorg pleiten wij ervoor om bij álle jongeren de ontwikkeling richting zelfstandigheid als uitgangspunt te nemen en hulp te blijven bieden zolang nodig.  

Alle jongeren moeten de kans krijgen om ‘gewoon’ op te groeien en zich te ontwikkelen naar hun potentie, dromen en wensen. Ongeacht achtergrond, leeftijd of omstandigheden. Zij zijn de toekomst van onze samenleving en we hebben hen hard nodig om die toekomst samen vorm te geven. 

Ook jongeren die opgroeien met jeugdhulp hebben recht op een stevige basis en een kansrijke toekomst. Daarom is ons pleidooi: 

  1. Zorg voor een levensloopaanpak vanaf 16 jaar: met één doorlopend traject naar zelfstandigheid, mét regie.
  2. Beschouw jongvolwassenen als een aparte doelgroep: beleid, aanbestedingen en financiering met een landelijk kader gebaseerd op de Big5, waardoor gemeenten eenduidig en domeinoverstijgend ondersteuning bieden: 

  • Regels en toegang tot hulp eenvoudiger en minder bureaucratisch maken. Het plan van de jongere is leidend.
  • Niet de financiering, maar de ondersteuningsbehoefte van jongeren centraal stellen.
  • Jongeren uit de jeugdhulp voorrang geven bij betaalbare huisvesting.
  • Financiële stabiliteit waarborgen met passende inkomensondersteuning.
  • Gemeenten regelen onderling de financiering, in plaats van die verantwoordelijkheid bij hulpaanbieders te leggen.  

Samenwerking en domeinoverstijgend ontwikkelen 

Voor die overgang is een warme overdracht erg belangrijk. Levvel werkt daarom nauw samen met ketenpartners zoals de gemeente, HVO-Querido en andere zorgaanbieders in Amsterdam. Een soepele overgang naar de volwassenenzorg vraagt niet alleen om gerichte aanpassingen binnen het systeem, maar ook in de ketensamenwerking. 

Een belangrijk thema in die samenwerking met ketenpartners is ook hoe jongeren worden benaderd, in zowel de jeugdhulp als de volwassenzorg. Want een respectvolle, begripvolle en samenhangende begeleiding en het vroegtijdig met elkaar in gesprek zijn is enorm belangrijk. 

Uit deze bijzondere samenwerking is het domeinoverstijgend ontwikkelen ontstaan voor 16- tot 27-jarigen (DO 16/27). Met gezamenlijke werkprocessen, methodieken die op elkaar aansluiten en een gemeenschappelijke visie vormt DO 16/27 de brug van jong naar volwassen. Zo kan een begeleider van volwassenzorg al betrokken als een jongere nog bij Levvel woont, om de overgang van jeugd- naar volwassenzorg te verkleinen. En de jeugdhulpverlener blijft nog even aan boord na de verhuizing.   

Overgang naar volwassenheid binnen Levvel 

Binnen Levvel doen we voortdurend onderzoek om de begeleiding van jongeren richting volwassenheid steeds beter te maken. Want het begeleiden van jongeren van 16 tot 27 jaar is een vakgebied.  

Vanuit Levvel ondersteunen we professionals met coaching en advies. In onze training Toekomstgericht werken leren jeugdhulpprofessionals hoe ze jongeren toekomstgericht kunnen begeleiden richting een volwassen leven. 

Laatste artikelen

Agenda

  • Training: Toekomstgericht werken

    Evenementdatum:
    Times:
    Evenementlocatie:
    Levvel & King Nascholing Aristo: Teleportboulevard 100, 1043 EJ Amsterdam