Zoek je hulp van Levvel?
- Angstig, piekeren en paniek
- Bang om te praten
- Dwangmatige handelingen en gedachten
- Niet tegen bepaalde geluiden kunnen
- Onwillekeurige bewegingen en geluiden maken
Dwang, angst en tics bij kinderen en jongeren
Angst, dwang en tics komen veel voor in de ontwikkeling van kinderen en jongeren. Soms tijdelijk en passend bij de leeftijd, maar soms ook hardnekkig en belemmerend. Wat deze klachten gemeen hebben, is dat ze vaak samenhangen met spanning, controle en het omgaan met onzekerheid.
Angst is in de basis een gezonde reactie op gevaar. Het helpt kinderen alert te zijn en zich aan te passen. Maar wanneer angst te groot wordt, te lang aanhoudt of situaties gaat bepalen, kan een kind vastlopen.
Sommige kinderen ontwikkelen dwanggedachten of -handelingen om grip te krijgen op die angst. Anderen ervaren tics: onwillekeurige bewegingen of geluiden die vaak toenemen bij spanning. Ook klachten zoals misofonie of selectief mutisme vallen binnen dit spectrum, waarbij prikkels of sociale situaties intense reacties oproepen.
Wanneer klachten het dagelijks leven beïnvloeden
Veel kinderen hebben wel eens last van angst, spanning of gewoontes. Maar wanneer klachten het dagelijks functioneren beperken, is het belangrijk om verder te kijken.
Kinderen en jongeren kunnen bijvoorbeeld:
- Situaties gaan vermijden, zoals school of sociale activiteiten
- Vastlopen in rituelen of herhalend gedrag
- Overmatig piekeren of paniek ervaren
- Last hebben van schaamte of zich terugtrekken
- Uitgeput raken door constante spanning of tics
Deze signalen kunnen zich thuis, op school en in contact met anderen verschillend uiten. Dat maakt het soms lastig om klachten tijdig te herkennen. Vroege signalering en begrip van onderliggende mechanismen zijn daarom essentieel.
Expertise binnen Levvel
Binnen Levvel hebben we veel kennis over en ervaring met verschillende vormen van angst-, dwang- en ticgerelateerde problematiek:
Angst
Steeds bang zijn dat er iets misgaat, veel piekeren of situaties vermijden: angst kan het dagelijks leven van een kind sterk beperken. Angstklachten uiten zich op verschillende manieren, zoals sociale angst, paniekaanvallen of lichamelijke spanning.
Binnen Levvel wordt veel onderzoek gedaan naar het herkennen en behandelen van angst, zo hebben we meetinstrumenten ontwikkeld die helpen angst inzichtelijk te maken.
Lees meer op de pagina Angst
Dwang (OCD)
Steeds terugkerende gedachten en handelingen die uitgevoerd móeten worden om spanning te verminderen. Kinderen en jongeren met OCD (obsessive-compulsive disorder) kunnen hier dagelijks door worden beheerst.
Dwang heeft vaak ook invloed op het gezin: ouders en broers of zussen raken soms betrokken bij rituelen, wat de klachten in stand kan houden. Binnen Levvel zijn vragenlijsten ontwikkeld om deze patronen zichtbaar te maken.
Lees meer op de pagina Dwang (OCD)
Misofonie
Bij misofonie roept het horen van specifieke alledaagse geluiden, zoals smakken, ademhalen of tikken, extreme emoties op, zoals woede, walging of paniek. Deze reacties zijn vaak onbegrijpelijk voor de omgeving, maar hebben grote impact op het leven van een kind of jongere.
Misofonie wordt nog regelmatig gemist of verkeerd geïnterpreteerd, terwijl vroege herkenning juist essentieel is. Het is belangrijk om te weten hoe klachten zich uiten. Daar biedt Levvel speciale vragenlijsten voor.
Lees meer op de pagina Misofonie
Selectief mutisme
Angstklachten komen veel voor bij kinderen en jongeren en kunnen het dagelijks functioneren sterk beperken. Soms ontwikkelen kinderen dwanggedachten of -handelingen om met die angst om te gaan, of raken zij vast in tics. Ook selectief mutisme, waarbij een kind in bepaalde situaties niet spreekt terwijl het dat wel kan, valt binnen dit spectrum. Het gaat hier niet om onwil, maar om een intense angstreactie.
De SMQ (of Selectief Mutisme Vragenlijst) is wereldwijd een belangrijke oudervragenlijst voor het inschatten van de ernst van selectief mutisme. Levvel werkte aan een Nederlandse versie, de SMQ-NL.
Lees meer op de pagina Selectief mutisme
Tics en Gilles de la Tourette
Onwillekeurige bewegingen of geluiden, zoals knipperen, kuchen of hoofdschudden, kunnen wijzen op tics. Wanneer deze langer aanhouden, kan er sprake zijn van een ticstoornis of het syndroom van Gilles de la Tourette.
Tics kosten vaak veel energie en kunnen samengaan met angst of dwang. Levvel doet onderzoek naar het ontstaan van tics en ontwikkelt innovatieve behandelvormen.
Lees meer op de pagina Tics en Gilles de la Tourette
Onderzoek en innovatie bij Levvel
Binnen Levvel combineren we praktijkervaring met wetenschappelijk onderzoek. We willen beter begrijpen waarom kinderen vastlopen en wat hen helpt om verder te komen.
We doen onder andere onderzoek naar:
- Angst- en dwangklachten en de rol van het gezin
- Meetinstrumenten voor signalering en monitoring
- Innovatieve behandelvormen, zoals ouderinterventies en groepsbehandelingen
Voorbeelden hiervan zijn vragenlijsten die gezinspatronen bij angst en dwang inzichtelijk maken, en interventies zoals ouderprogramma’s die zich richten op het verminderen van gezinsaanpassing. Ook ontwikkelen en onderzoeken we behandelingen zoals Tackle your Tics, een intensieve groepsaanpak gericht op het verbeteren van kwaliteit van leven bij jongeren met tics.
Expertisecentrum Dwang, Angst en Tics (DAT)
Levvel heeft een TOPGGz-keurmerk voor het expertisecentrum Dwang, Angst en Tics (DAT). Dit centrum is gespecialiseerd in complexe, moeilijk behandelbare of zeldzame problematiek binnen dit spectrum. We werken nauw samen met professionals en kennispartners, zodat praktijk en wetenschap elkaar versterken.
Ben je professional en wil je sparren over een casus of advies bij complexe problematiek? Dan kun je terecht bij het expertisecentrum DAT.
Kennis van TOPGGz-expertisecentrum Dwang, Angst en Tics
