Wil je weten welke hulp Levvel biedt bij complexe scheidingen? Check levvel.nl
Wat is een complexe scheiding?
Een complexe scheiding is een scheiding waarin ouders verwikkeld raken in voortdurende strijd, vaak over de opvoeding of omgang met hun kind. Het onderlinge vertrouwen is beschadigd, communicatie verloopt moeizaam en het belang van het kind raakt uit beeld. In veel gevallen zijn er bijkomende risicofactoren, zoals psychische problemen bij een ouder, eerdere traumatische ervaringen, geweld of verslaving. Ook financiële zorgen of een escalerende rol van familie en netwerk kunnen de situatie verergeren. Deze factoren versterken elkaar: stress leidt tot meer ruzie, en ruzie zorgt weer voor meer stress. Zo ontstaat een vicieuze cirkel waar gezinnen moeilijk uitkomen.
Cijfers en impact: hoe groot is het probleem?
Uit onderzoek blijkt dat jaarlijks ongeveer 86.000 kinderen in Nederland te maken krijgen met de scheiding van hun ouders. De meeste kinderen vinden na verloop van tijd hun weg weer, maar bij ruim 17.000 kinderen blijven de problemen langdurig bestaan. Zij ervaren veel stress, spanningen of gedragsproblemen, vooral wanneer ouders in een aanhoudend conflict blijven. Ongeveer 15% van deze kinderen verliest tijdelijk of blijvend het contact met één van de ouders.
Kinderen met gescheiden ouders zijn bovendien oververtegenwoordigd in de jeugdhulp. Uit de SCRES-factsheet (2024) blijkt dat 67% van de kinderen in de jeugdhulp te maken heeft met gescheiden ouders. Dit onderstreept hoe sterk (complexe) scheiding samenhangt met verhoogde kwetsbaarheid.
De gevolgen voor kinderen en jongeren
Kinderen die opgroeien in een complexe scheiding leven vaak in een voortdurende staat van spanning. Ze voelen zich verantwoordelijk voor de stemming van hun ouders, proberen conflicten te sussen of vermijden contact om ruzie te voorkomen. De effecten hiervan kunnen zich op verschillende manieren uiten: verminderde concentratie op school, teruggetrokken gedrag, boosheid, angst of somberheid.
Wanneer conflicten voortduren, kan de relatie met een of beide ouders beschadigd raken. Sommige kinderen verliezen zelfs volledig het contact met één ouder. Op de lange termijn vergroot dit de kans op problemen in relaties, een lager opleidingsniveau, verminderde mentale gezondheid en een groter beroep op jeugdhulp.
Wat kun jij als professional doen?
Als professional heb jij de kans om te signaleren wanneer de strijd tussen ouders het kind schaadt. Betrek het kind actief in het proces en luister naar diens beleving. Werk samen met het netwerk rondom het gezin – scholen, huisartsen en andere betrokken hulpverleners – en leg aan ouders uit hoe conflicten invloed hebben op hun kind. Het bieden van rust, voorspelbaarheid en veiligheid is essentieel.
Bij Levvel geloven we dat samenwerking de sleutel is. Door samen te werken met gezinnen én hun omgeving, creëren we ruimte om patronen te doorbreken. Soms vraagt dat om maatwerk of creatieve oplossingen, maar altijd met het belang van het kind als uitgangspunt.
Een steunfiguur voor het kind
Kinderen in een complexe scheiding hebben behoefte aan iemand die hen echt ziet. Dat kan een leerkracht zijn, een begeleider, een sportcoach of jij als jeugdhulpprofessional. Alleen al het gevoel dat er iemand is die luistert zonder oordeel, kan een groot verschil maken. Sommige kinderen willen graag praten, anderen hebben tijd nodig. Professionals kunnen met de JIMaanpak zorgen voor een steunfiguur die blijft, ook als de hulp stopt.
Gesprekken voeren zonder oordeel
In gesprekken met kinderen is het belangrijk om open vragen te stellen en de gevoelens van het kind serieus te nemen. Vertel dat het nooit de schuld van het kind is dat de ouders uit elkaar zijn. Geef ook aan dat het niet aan het kind is om de problemen van de ouders op te lossen. Vermijd het kiezen van een kant en wees alert op je eigen aannames. Kinderen mogen van beide ouders houden, ook als die ouders onderling ruzie hebben. Door neutraal te blijven, creëer je een veilige ruimte waarin het kind zich durft te uiten.
Effectieve interventies en nieuwe inzichten
Met de screening Evaluatie bij Scheidingshulp, de SCRES brengen we in beeld hoe ouders en kinderen de situatie ervaren aan het begin en bij afronding van het traject. De SCRES-factsheet (2024) laat zien dat interventies zoals Ouderschap Blijft en Ouderschap Na Scheiding leiden tot minder conflict, betere communicatie en meer samenwerking tussen ouders.
Innovatie in scheidingshulp
Binnen Levvel wordt continu gewerkt aan innovaties binnende hulpverlening. Een voorbeeld is de EmpathyBot: een digitale coach die ouders helpt om stil te staan bij hun eigen gedrag in conflictscheidingen. Door bewustwording en reflectie ontstaat er meer rust en ruimte voor het kind, en dat is precies waar het om draait.
Kennis van Levvel
Bekijk het thema Gezin en systeem voor kennis en publicaties van Levvel.
