Wat is ALK?
ALK staat voor aanhoudende lichamelijke klachten. Het kan om allerlei verschillende soorten klachten gaan. Van hoofdpijn, buikpijn of spierpijn tot een prikkelbare darm. De klachten houden langere tijd aan. Ook klachten als vermoeidheid, misselijkheid, duizeligheid of pijn op wisselende plekken in het lichaam kunnen voorkomen. De klachten zijn echt en voelbaar, ook als er (nog) geen duidelijke lichamelijke oorzaak wordt gevonden.
Naast aanhoudende lichamelijke klachten hebben jongeren vaak ook emotionele of psychische problemen, zoals depressieve gevoelens, slaapproblemen of dwang- en angstklachten. De klachten kunnen op elke leeftijd optreden, maar ontstaan vaak in de kindertijd of de eerste tienerjaren. Lichamelijke en psychische klachten beïnvloeden elkaar daarbij vaak wederzijds: lichamelijke klachten kunnen leiden tot stress of somberheid, en psychische spanning kan de lichamelijke klachten juist versterken.
Impact van ALK
ALK kan grote invloed hebben op het dagelijks leven van kinderen, bijvoorbeeld op school, bij sport of in sociale activiteiten. Jongeren kunnen zich daarnaast niet begrepen voelen of bang of bezorgd zijn. Dit kan leiden tot vermijdingsgedrag, schoolverzuim of terugtrekking uit sociale contacten, wat het probleem verder in stand kan houden.
Hoe ontstaat ALK?
Het ontstaan en in stand blijven van ALK heeft bijna altijd meerdere oorzaken. Factoren zoals genetische aanleg, traumatische ervaringen, persoonlijkheid, aangeleerd gedrag, gezinsfactoren of eerdere ziekten kunnen allemaal meespelen.
Meestal is er niet één duidelijke oorzaak aan te wijzen, maar gaat het om een samenspel van factoren die elkaar beïnvloeden. Het lichaam kan als het ware ‘overgevoelig’ reageren op stress of spanning, waardoor klachten blijven bestaan. Welke factoren de grootste rol spelen, verschilt per kind en per gezin.
Hulpvraag ALK
ALK kan voor professionals lastig te achterhalen zijn, terwijl een snelle aanpak juist de kans op herstel vergroot. Vaak is er een complex samenspel van lichamelijke, psychologische én sociale factoren tegelijk. Ouders en jongeren hebben vaak al een lange zoektocht achter de rug, met meerdere onderzoeken en verwijzingen, voordat ALK in beeld komt.
Ouders en verzorgers zijn daarbij een belangrijke bron van informatie. Hun zorgen en inzichten verdienen aandacht en moeten meegenomen worden in de diagnostiek. Tegelijk kan het beeld dat zij schetsen verschillen van hoe het kind de klachten en oorzaken zelf ervaart. Juist deze verschillen in beleving geven waardevolle aanknopingspunten voor verdere begeleiding.
Daarom is het belangrijk het kind ook afzonderlijk te spreken, zodat zijn of haar eigen ervaringen ook goed duidelijk worden. Een helder overzicht van alle factoren die meespelen, vormt de basis voor een passende begeleiding.
Bijdrage Levvel praktijkstandaard ALK
In 2022 werd de praktijkstandaard voor somatische-symptoomstoornissen bij kinderen en adolescenten van het Kenniscentrum Kinder- en Jeugdpsychiatrie geüpdatet. Verschillende professionals waren hierbij betrokken. Ook klinisch psycholoog en psychotherapeut Carlijn de Roos van Levvel werkte hieraan mee. Daarnaast werden ervaringsdeskundigen (een ouder en een jongere) aangehaakt. Zo sluit de kennis goed aan bij wat zij daadwerkelijk meemaken. De publicatie helpt zorgprofessionals om ALK beter te herkennen, te begrijpen en adequaat te begeleiden. Op de website van het Kenniscentrum Kinder- en Jeugdpsychiatrie lees je de volledige praktijkstandaard.
Communiceren over ALK met kind en ouders
De praktijkstandaard biedt duidelijke handvatten om met ALK aan de slag te gaan. Dit gaat niet alleen over de behandeling zelf, maar bijvoorbeeld ook over hoe je het gesprek voert met jongeren en hun ouders of verzorgers. Heldere uitleg, afgestemd op de leeftijd en het begripsniveau van het kind, is hierbij van groot belang.
Het kan frustrerend zijn als klachten niet medisch verklaard kunnen worden. Soms verwachten zij eerst een lichamelijke oorzaak en voelen ze zich onbegrepen bij doorverwijzing naar psychologische of GGZ-zorg. Een open gesprek en een empathische houding van de zorgprofessional helpen om zorgen te verkennen, verwachtingen af te stemmen en samen te werken aan een passend plan.
Kennis, innovatie en expertise bij Levvel
Levvel zet zich in om de zorg voor jongeren met ALK continu te verbeteren. We combineren praktijkervaring, onderzoek en innovatie. Voor professionals betekent dit dat ze bij ons terecht kunnen voor actuele kennis, richtlijnen en advies. Wil je sparren over een complexe casus of heb je een andere vraag? Neem dan gerust contact met ons op. We denken graag met je mee. Mail naar: hulpbijalk@levvel.nl
