Hoe help je kinderen met traumaklachten die nog niet klaar zijn om over hun ervaringen te praten? De groepstraining Tem je Draak biedt een speelse en effectieve voorbereiding. Kinderen leren hun emoties begrijpen, reguleren en stap voor stap grip te krijgen op stress en spanning. Onderzoek laat zien dat deze voorbereiding voor veel kinderen het verschil maakt: na de training kan een groot deel van hen wél starten met traumaverwerking.
In deze publicatie lees je waarom Tem je Draak er is, wat onderzoek laat zien over de effecten en hoe je de training zelf kunt toepassen in de praktijk. Ook kun je gratis extra vignetten downloaden waarmee Tem je Draak breder inzetbaar is.
Als traumatherapie nog een stap te ver is
Een kind met traumaklachten wordt aangemeld voor behandeling. Maar zodra het gesprek over de traumatische ervaringen gaat, klapt het dicht. Of het kind wordt boos, onrustig of wil niet meer komen. In de praktijk zien hulpverleners dit regelmatig. Niet elk kind met trauma is meteen klaar om erover te praten. Toch wordt vaak al gestart met traumatherapie. Als die vervolgens vastloopt, lijkt het soms alsof het kind niet meewerkt of datde behandeling niet aanslaat. Daarmee doen we veel kinderen tekort.
Mohammed Ali stapte ook niet de ring in zonder training. Waarom zouden kinderen hun trauma wél meteen onder ogen moeten zien?
Tem je Draak: eerst temmen voordat je de draak verslaat
Kinderen met trauma hebben vaak eerst vaardigheden nodig om stress, emoties en spanning beter te begrijpen en reguleren. Om de draak, de soms overweldigende gevoelens, te temmen. Pas daarna ontstaat ruimte om traumatische ervaringen daadwerkelijk te verwerken.
Vanuit die gedachte ontwikkelde Nathalie Schlattmann, klinisch psycholoog bij Levvel, samen met collega’s en kinderen in 2012 de training Tem je Draak: een (groeps)training van 8 sessies die kinderen van 7 tot 12 jaar voorbereidt op traumabehandeling.
De training is oorspronkelijk ontwikkeld voor chronisch getraumatiseerde pleegkinderen, maar kan inmiddels breder worden ingezet bij kinderen met traumagerelateerde klachten.
In een interview met Nathalie Schlattmann en Sanne Brinkerink vertellen zij meer over de ontwikkeling van Tem je Draak en onderzoek hiernaar.
Ouders leren mee
In veel gevallen volgen ouders/verzorgers parallel aan Tem je Draak de training Traumasensitief opvoeden en begeleiden, gebaseerd op het boek van Leony Coppens. Zo krijgen kinderen en ouders tegelijk psycho-educatie over trauma en leren zij dezelfde taal gebruiken rondom stress, emoties en gedrag.
Dat helpt ouders om reacties van hun kind beter te begrijpen en er ondersteunend op te reageren. Wanneer kinderen en ouders samen met deze inzichten aan de slag gaan, kan dat het effect van Tem je Draak versterken.
Wat onderzoek laat zien over de effecten
Onderzoek laat zien dat Tem je Draak een belangrijke voorbereidende rol kan spelen bij traumabehandeling. In een studie onder 29 pleegkinderen werd gekeken naar veranderingen in posttraumatische stresssymptomen (PTSS), gedragsproblemen en emotieregulatie. Kinderen en pleegouders vulden hiervoor vragenlijsten in voor en na de training.
De resultaten zijn bemoedigend. Pleegouders zagen dat kinderen na afloop vaker helpende emotieregulatiestrategieën gebruikten, zoals:
- Gevoelens benoemen
- Steun zoeken bij een volwassene
- Helpende gedachten inzetten bij stress of angst
Ook blijkt dat de training daadwerkelijk helpt om de stap naar traumabehandeling te verkleinen. 45% van de kinderen kon na Tem je Draak starten met een evidence-based traumabehandeling zoals EMDR, KIT of TF-CBT. Tem je Draak vermindert dus niet direct traumaklachten, maar legt voor veel kinderen een stevige basis voor verdere behandeling.
Zelf aan de slag met Tem je Draak
Handleiding
Werk je met kinderen met traumaklachten die nog niet klaar zijn voor traumaverwerking? Dan kan Tem je Draak een waardevolle interventie zijn in de voorbereidende fase. Met de handleiding Tem je Draak voor behandelaren kun je direct in de praktijk aan de slag. In de handleiding vind je:
- De theoretische achtergrond van de methodiek
- Een stap-voor-stap beschrijving van de 8 bijeenkomsten
- Oefeningen en werkvormen voor de sessies
- Praktische tips voor toepassing in de praktijk
De handleiding is geschreven door Nathalie Schlattmann, Melissa Goris, Samantha Regoli-Bakker en Ramón Lindauer, die allen betrokken zijn bij de ontwikkeling en toepassing van Tem je Draak binnen Levvel en het Amsterdam UMC.
Handleiding Tem je Draak voor behandelaren
Volg de training
Wil je je daarnaast nog verder verdiepen in de methodiek? Dan kun je ook een training volgen via RINO Amsterdam of Het LOCK. Daar leer je hoe je Tem je Draak inzet in de praktijk en oefen je met de verschillende onderdelen van de methodiek.
Volg een training bij RINO in Amsterdam
Volg een training bij Het Lock in Amersfoort
Gratis downloads: 4 extra vignetten maken de training breed toepasbaar
Tem je Draak is de afgelopen jaren verder ontwikkeld. In samenwerking met Fiom, Kenter Jeugdhulp en YouSense zijn 4 extra vignetten ontwikkeld als uitbreiding op de handleiding die oorspronkelijk was ontwikkeld voor pleegkinderen.
Vignetten zijn korte verhalen over kinderen die verschillende traumatische ervaringen hebben meegemaakt. Ze helpen kinderen om hun eigen ervaringen te herkennen en erover te praten.
Dankzij deze uitbreiding kan Tem je Draak nu ook individueel worden ingezet en bij kinderen met traumaklachten door:
- Seksueel misbruik
- Adoptieproblematiek
- Huiselijk geweld