Benieuwd naar de hulp die Levvel biedt bij autisme? Lees het op Levvel.nl
Wat is autisme?
Autisme, of een autismespectrumstoornis (ASS), is een neurobiologische ontwikkelingsstoornis die invloed heeft op hoe iemand informatie verwerkt, communiceert en reageert op prikkels. Kinderen met autisme verwerken informatie anders; dit uit zich in de sociale interactie, interesses en routines. Ieder kind met autisme is uniek en ervaart het anders. Het ene kind heeft er meer last van in het dagelijks leven dan het andere.
Typische kenmerken zijn:
- Moeite met contact maken en gesprekken voeren.
- Problemen met het begrijpen van emoties bij anderen of het uiten van eigen gevoelens.
- Sterke behoefte aan structuur en voorspelbaarheid.
- Over- of ondergevoeligheid voor prikkels zoals geluid, licht of aanraking.
- Diepe interesse in specifieke onderwerpen of activiteiten.
- Problemen met schoolwerk door concentratieproblemen of informatieverwerking.
Jongens en meisjes met autisme kunnen de kenmerken verschillend uiten. Bij meisjes wordt autisme vaak later herkend, omdat zij sociale situaties soms beter camoufleren.
Autisme en neurodiversiteit
Steeds vaker wordt autisme ook beschreven vanuit het begrip neurodiversiteit. Daarbij wordt autisme niet alleen gezien als een stoornis, maar als een vorm van neurodivergentie: een variatie in hoe het brein informatie verwerkt. Veel mensen met autisme identificeren zich met deze term, omdat die minder nadruk legt op ‘afwijking’ en meer op verschillen in denken en ervaren. Binnen de hulpverlening is het belangrijk om ruimte te geven aan beide perspectieven.
Hoe ontstaat autisme?
Autisme heeft een sterke biologische basis en ontstaat vroeg in de ontwikkeling. Erfelijke factoren spelen een belangrijke rol.
Autisme is geen aandoening die ‘overgaat’. Wel kunnen kinderen en jongeren leren omgaan met uitdagingen en hun sterke kanten ontwikkelen. Soms komt autisme voor in combinatie met andere ontwikkelingsproblemen, zoals ADHD, angst of depressie.
Het herkennen van autisme bij een kind
Autisme kan opvallen door gedrag dat anders is dan bij leeftijdsgenoten. Het kan ouders, leraren of het kind zelf opvallen. Vaak start een traject bij een huisarts of wijkteam. Vervolgens kunnen psychologen of psychiaters tests, gesprekken en vragenlijsten gebruiken om te onderzoeken waar een kind ondersteuning bij nodig heeft.
Impact op het dagelijks leven
Autisme beïnvloedt het dagelijks leven van kinderen op veel verschillende manieren. Kinderen met autisme kunnen moeite hebben met contact maken, emoties van anderen begrijpen of hun eigen gevoelens uiten. Ze kunnen sterk reageren op prikkels zoals harde geluiden, felle lichten of onverwachte veranderingen, wat vermoeiend of stressvol kan zijn. Dit vraagt veel van het kind, ouders, school en de omgeving.
Op school kan het lastig zijn om informatie goed te verwerken of taken op tijd af te krijgen, terwijl sociale situaties met leeftijdsgenoten vaak extra energie kosten. Tegelijkertijd hebben veel kinderen met autisme sterke interesses of talenten waar ze zich volledig in kunnen verliezen en waarin ze kunnen uitblinken. Met de juiste ondersteuning en begrip van ouders, leraren en hulpverleners kunnen kinderen leren omgaan met uitdagingen en hun sterke kanten benutten, waardoor ze meer grip krijgen op hun dagelijks leven.
Daarom zetten we binnen Levvel bij de begeleiding van autisme niet alleen in op het kind, maar op het hele systeem. Onder andere door oudertraining en adviezen aan school.
Innovatie en onderzoek binnen Levvel
Levvel doet actief onderzoek naar autisme en behandeling. Een belangrijk voorbeeld is het werk van kinderpsychiater Hilgo Bruining, in samenwerking met het Amsterdam UMC, dat zich richt op precisiepsychiatrie.
Sommige kinderen met autisme krijgen medicatie wanneer bijkomende klachten, zoals ernstige prikkelverwerkingsproblemen of gedragsproblemen, het dagelijks functioneren sterk belemmeren. Deze medicijnen richten zich meestal op het verminderen van symptomen, maar zijn niet voor ieder kind effectief en kunnen bijwerkingen hebben. Bruining en zijn team ontwikkelden daarom een gerichte aanpak: welk medicijn werkt bij welk kind, gebaseerd op hun hersenfuncties.
Onderzoek: EEG en prikkelverwerking
Het onderzoek maakt gebruik van EEG (elektro-encefalografie) om te meten hoe kinderen prikkels uit de omgeving verwerken. Bij een deel van de kinderen met autisme is het chloorgehalte in de hersenen verhoogd, wat leidt tot overprikkeling en problemen met informatieverwerking. Door een plaspil, bumetanide, toe te dienen, kan dit chloorgehalte worden verlaagd.
Deze precisie-aanpak wordt onderzocht en toegepast bij een specifieke groep kinderen met autisme. Ongeveer 10 tot 20 procent van de kinderen lijkt hiervan te profiteren: zij reageren flexibeler op hun omgeving, kunnen beter leren, spelen en deelnemen aan sociale situaties.
Meer over dit onderzoek lees je in het artikel Overprikkeld? Neem een plaspil.
Aanpak op maat bij autisme
De aanpak helpt behandelaars beter te voorspellen welk medicijn bij welk kind kan helpen en zo een effectievere en persoonlijkere behandeling te bieden. Een voorbeeld is de 14-jarige Finn, die dankzij de plaspil weer aan tafel kan zitten met familie, vrienden kan ontmoeten en naar school kan gaan zonder overprikkeld te raken. Bruining verwacht dat deze methode mogelijk ook kan worden onderzocht bij andere aandoeningen, zoals ADHD, epilepsie en dyslexie, waarbij de hersenen prikkels anders verwerken.
Lees meer: Nieuwe behandeling voorspelt welk kind met autisme baat heeft bij medicijn.
Ondersteuning voor professionals
Levvel is aangesloten bij kennisnetwerken en beschikt over Top GGz-afdelingen en expertisecentra. Hierdoor wordt kennis over diagnostiek, behandeling en innovatieve zorg bij Ontwikkelingsstoornissen continu gedeeld en verbeterd. We denken graag mee bij een complexe casus, dus neem gerust contact op met Levvel als we iets kunnen betekenen.
Meer over Ontwikkelingsstoornissen
